Ödemiş'te ipek geleneği maliyet ve çırak sorunu yaşıyor

Ödemiş'te nesillerdir ipek dokumacılığını sürdüren usta Emin Sevgel, artan maliyetler, ucuz ithal ürünler ve çırak yetişmemesi nedeniyle zanaatın geleceği için mücadele ediyor. Anadolu'nun köklü gelenekleri arasında yer alan ipek böcekçiliği ve geleneksel dokumacılık, seri üretim karşısında varlığını korumaya çalışıyor.

Sevgel, ipek böceklerinin beslenmesinin dut yaprağına dayandığını ve yaklaşık 45 günlük bakımın ardından koza sardıklarını belirtiyor. Kozadan kumaş elde etmek için zeytinyağlı sabunlarla geleneksel kaynatma ve dokuma süreçlerinin günlerce sabır ve ustalık gerektirdiğini anlatıyor.

El emeğiyle üretimin endüstriyel üretim karşısında zorlaştığını söyleyen Sevgel, yurt dışından gelen ucuz ve kalitesiz kumaşların zanaata zarar verdiğini ifade ediyor. Piyasada ipek olmayan kumaşların ipek diye satıldığını belirten usta, gerçek ipeğin çakmak testiyle saç teli kokusu vermesi ve ele yapışmaması üzerinden ayırt edilebildiğini söylüyor.

Tarımsal ilaçların yol kenarındaki dut ağaçlarına ve hassas yapılı ipek böceklerine zarar vermesi de üreticilerin endişeleri arasında. Üreticiler, yalnızca koza üretiminin değil, kumaş üretiminin ve zanaatkârların da yetkililer ile yerel yönetimler tarafından desteklenmesini bekliyor.

Günde 1213 saat tezgâh başında çalıştığını belirten Sevgel, “Bu meslek biraz hastalık, içine girince çıkamıyorsun. Maddi kazanç çok geride kaldı ancak mesleğe olan tutku nedeniyle bu tezgahları bırakamadık” diyor.

Yeni nesil çırakların yetişmemesini geleneğin geleceği açısından en büyük endişelerinden biri olarak gösteren Sevgel, gençlerin zanaata yönelmesini ve Ödemiş ipeğinin yerel kültür mirası olarak korunmasını istiyor.