İçeriğe geç

Grönland’daki çökme dokuz gün süren titreşim yarattı

Grönland’daki dev çöküş, Dünya’yı dokuz gün 92 saniyede bir titreştirdi

16 Eylül 2023’te Doğu Grönland’daki Dixon Fiyordu’na düşen büyük kaya ve buzul kütlesi, dokuz gün süren düşük frekanslı sismik dalgalar oluşturdu. Dünyanın farklı noktalarındaki istasyonlar, her 92 saniyede bir tekrarlanan titreşimi kaydetti.

Çökme sırasında yamaçtan kopan kütlelerin suya karışmasıyla oluşan dalga, karşı kıyıdaki kayalıklarda 200 metreden fazla yüksekliğe ulaştı. Science dergisinde yayımlanan çalışmanın baş yazarı Christian Svenvig, fiyordun 10 kilometrelik kesiminde su püskürmesinin ortalama 60 metreye çıktığını bildirdi.

Araştırmacılar, sinyalin kaynağını uydu görüntülerini inceleyerek uzak bir Arktik vadisindeki çökme olarak belirledi. The Seismic Record’da araştırmasını yayımlayan Angela Carrillo-Ponce’a göre fiyordun okyanusa açıldığı yerdeki keskin kıvrım, dalganın açık denize çıkmasını önledi.

Fiyordun içinde ileri geri hareket eden su, kayalık duvarlara çarparak “seiche” adı verilen durağan dalgayı meydana getirdi. Bu çarpmaların oluşturduğu düşük frekanslı titreşimler, binlerce kilometre uzaktaki sismik cihazlarda 92 saniyelik aralıklarla ölçüldü.

Thomas Monahan ve ekibinin Nature Communications’da yayımlanan çalışmasında, SWOT uydusunun radar verileriyle su yüzeyinin haritası çıkarıldı. Ölçümler, su seviyesinin fiyordun bir kıyısından diğerine iki metreye kadar değiştiğini gösterdi; Kanada’daki Alert istasyonunun kayıtlarıyla yapılan hesaplamalarda durağan dalganın ilk genliği 8 metre olarak belirlendi.

Araştırmacılar, 200 metreden fazla değerin çökme noktasının karşısındaki kayalıklara vuran suyun yerel sıçrama yüksekliği olduğunu, 8 metrenin ise fiyordun açık su bölümündeki dalganın genliğini ifade ettiğini belirtti. Aynı bölgede 11 Ekim’de yaşanan daha küçük çaplı ikinci heyelan da yamaçlardaki dengesizliğin sürdüğünü gösterdi.

 
Günün Özeti Muhabir.App platformu üyesidir.